Ιστορία: Οθωμανική περίοδος. Τοιχογραφίες, προνόμια και ένα κλειστό μοναστήρι
Ιστορία
Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας ο Υμηττός ζει κυρίως μέσα από τη Μονή Καισαριανής.
1458. Όταν οι Οθωμανοί κατέλαβαν την Αττική, ο σουλτάνος Μωάμεθ Β΄ πήγε στη μονή και, κατά τον Γάλλο γιατρό Ιάκωβο Σπων (1675), εκεί του δόθηκε το κλειδί της πόλης. Η μαρτυρία είναι του Σπων, δεκαετίες αργότερα.
Ο νάρθηκας και οι τοιχογραφίες. Ο νάρθηκας χτίστηκε σίγουρα πριν από το 1602. Οι τοιχογραφίες του καθολικού είναι οθωμανικών χρόνων: σύμφωνα με την επιγραφή στη δυτική τοιχογραφία, ζωγραφίστηκαν το 1682 από τον Ιωάννη Ύπατο από την Πελοπόννησο, με χορηγία της οικογένειας Μπενιζέλου. Το παλιό λουτρό της μονής έγινε ελαιουργείο στην Τουρκοκρατία. Τα περισσότερα κτίρια της μονής χρονολογούνται στην ίδια περίοδο.
Σταυροπήγιο και σχολείο. Το 1678 ο Πατριάρχης Διονύσιος Δ΄ όρισε τη μονή σταυροπηγιακή, ανεξάρτητη από τον μητροπολίτη. Το 1792 ο Πατριάρχης Νεόφυτος Ζ΄ ανακάλεσε τα προνόμια και η μονή επανήλθε στην Αρχιεπισκοπή Αθηνών. Φιλοξένησε λογίους, και από το 1722 έως το 1728 ο Θεοφάνης Καβαλλάρης δίδαξε εκεί γραμματική και επιστήμες. Ρώσος προσκυνητής, ο Μπάρσκι, σχεδίασε τη μονή το 1745.
Το τέλος της μονής ως μοναστηριού. Η ελληνική Wikipedia γράφει ότι η μονή έκλεισε το 1833, επί Βαυαροκρατίας, με διάταγμα του Μάουρερ, επειδή ζούσαν εκεί λιγότεροι από έξι μοναχοί.
Δεν επαληθεύτηκε: (1) Τα παραπάνω προέρχονται από δύο λήμματα της Wikipedia (και από τον Oxford Dictionary of Byzantium μέσω αυτών). Δεν διαβάστηκε πρωτογενής ή ακαδημαϊκή πηγή απευθείας. (2) Η ιστορία της Σπων για το κλειδί της πόλης είναι μεταγενέστερη μαρτυρία και δεν επιβεβαιώθηκε αλλού. (3) Η φράση ότι από το 1824 η μονή χρησιμοποιήθηκε ως στάβλος και ότι χειρόγραφα της βιβλιοθήκης πουλήθηκαν σε Άγγλους ή κάηκαν στην πολιορκία της Ακρόπολης: τα λήμματα τη σημειώνουν ως χωρίς παραπομπή, γι' αυτό δεν τη γράφουμε ως γεγονός. (4) Η κοινωνική και οικονομική ζωή του Υμηττού (χωριά, μελισσοκομία, λατομεία) στην Τουρκοκρατία. Δεν βρέθηκε επαρκής επαληθευμένη πηγή. Μένουν να ελεγχθούν περιηγητές όπως ο Dodwell, που δεν διαβάστηκαν εδώ.
Πηγές
- Wikipedia, Kaisariani Monastery: https://en.wikipedia.org/wiki/Kaisariani_Monastery
- Βικιπαίδεια, Μονή Καισαριανής: https://el.wikipedia.org/wiki/Μονή_Καισαριανής
- Gregory, T. E. (1991), «Kaisariane», Oxford Dictionary of Byzantium, Oxford University Press, σ. 1090 (δεν διαβάστηκε απευθείας)
- Φιλοδασική Ένωση Αθηνών, ιστότοπος με την ιστορία της Μονής Καισαριανής: https://mail.philodassiki.org/aisthitiko-dasos-tou-ymittoy/i-istoria-tou-aisthitikoy-dasous (η σελίδα για το Αισθητικό Δάσος, όχι η ειδική σελίδα για τη μονή)